Cornelius Luphahla
ZIKHUZA imihlola njalo zitshwaqe umzimba izakhamizi zesigabeni seDlawa, eNkayi ngemva kokuba esinye isakhamuzi sakule indawo sibanjwe xhaka sifuye inkalakatha yegwababa elihlala esikhwameni sesikhumba.
Imbedumehlwana le yenzakale kuviki ephelileyo lapho uMnumzana Cosmas Moyo abanjwe khona xhaka egcine igwababa okubikwa belisebenza ukusenga inkomo zabantu lithathe uchago lithelele izilimo zakhe.
Kuzwakale ukuthi uMnu Moyo wathi ekhitshelwa igwababa leli wakhala kakhulu ethi sezabulawa yindlala ngoba imuli yakhe ubeyondla ngenxa yalo okwadala ukuthi acele ukuthi abaphurofethi bengalitshisi kodwa bala.
UMthunywa ukhulumisane loMnumzana Thabani Sithole oyisakhamuzi sakule indawo wathi kalamathe ngegwababa elikhitshwe kuMoyo walandisa langokukhitshwa kwalo.
“Lokhe ngakhotha udengezi lwedubha kangikaze ngimbone umuntu olesibindi sokufuya igwababa. Abaphurofethi bathi befika bahle bamqamba uMoyo ukuthi ulegwababa wazihambela yena wayalithatha lesikhwama salo sesikhumba. Uthe efika bembuza ukuthi ulisebenzisani wazikhulumela ukuthi ulisebenzisa ukusenga inkomo zabomakhelwane liyethelela izilimo zakhe ngochago.
“Okwangethusayo yikuthi wathi igwababa leli walithatha eZambia ngo1987 ethi selilikhulu kakhulu alisayeneli esikhwameni ayeligcina kuso. Wabuya njalo wathi isikhwama salo lesi sesisincane ngakho sesingumganu walo wokudlela,” kutsho uMnu Sithole.
UNkosazana Beauty Mathe uthe uyakholwa ukuthi uMoyo wayesebenzisa igwababa ukuthelela izilimo zakhe ngoba zazingatshi noma kungelazulu.
“Mina ngiyakholwa sibili ukuthi uMoyo wayesebenzisa igwababa ukuthi lithelele izilimo zakhe ngoba noma kungelazulu yena emasimini akhe kuyabe kuluhlaza tshoko. Okunye njalo uchago silwazela emzini wakhe kuphela ungaze ube lenkomo ezinengi kanganani ziyabe zikhipha uchago oluncane kakhulu,” uNkszn Mathe.
Omunye wabaphurofethi laba abakhipha igwababa leli obizwa ngokuthi nguKuyafiwa uvumile ukuthi bakhipha igwababa koMoyo wathi igwababa leli laselibulala lezifuyo zabomakhelwane.
“Kuliqiniso ukuthi sakhipha igwababa koMoyo njalo igwababa leli laligangile lisenga inkomo zabantu kuthi lezo ezitshingayo lizimunye igazi zife,” kutsho umphurofethi lo.
Ebuzwa ngale indaba uMnu Moyo uvumile ukuthi kwaphuma igwababa emzini wakhe wathi kodwa kakwazi ukuthi labuya lobani, laye walibona selikhona.
“Kuliqiniso sibili ukuthi kwaphuma igwababa emzini wami kodwa kangikwazi ukuthi labuya lobani. Mina ngalibona selikhona kudala lihlala esikhwameni sesikhumba ngakho ngeke ngikhulume okunengi ngalo ngoba kayisilo lami,” kuveza uMnu Moyo.
Usobhuku wakule indawo uMnumzana Danisa Ncube uvumile ukuthi uMoyo wakhitshelwa igwababa elisenga inkomo zabantu wathi kunengi okwenzakala esigabeni sakhe.
“Kuliqiniso sibili ukuthi uMoyo wakhitshelwa igwababa okuthiwa lisenga inkomo zabantu lithelele izilimo zakhe ngochago. Lokhu akusamangalisi kangako ngoba zinengi izinto esezikhutshwe ngabaphurofethi lapha,” kuphetha uMnu Ncube.




