Ugwalo: Emfuleni wezinyembezi olwalotshwa nguEzekiel S K Hleza
Ophezulu Stinta
Ngeviki edluleyo sicine sibabaza ubuchwepheshe kanye lobuchopho obubukhali bukaSpinoza, owathi lapho ebona ukuthi uhlamvu lombhobho akusela mandla okulwa impi ababekhangelane layo wavela watshintshela ekukhalipheni kobuchopho.
Ngokuphazima kwelihlo wahle waxhumana labafo asebenzelana labo, walucubungula udaba lwakhe walubambisisa. Kulapho esivuma khona ukuthi impi kayiliwa ngezikhali kuphela kodwa-ke langengqondo ekhaliphileyo. Kugcizeleleka kusifundo esithi kayisinduku yodwa eyakha umuzi.
USpinoza ngumlingiswa owayesaziwa ukubana wayeyibamba impi, kuthi kufika esikhathini esinzima uhlamvu lombhobho lungasakhokheki, wayevele ajule, ahlasele ngokujula kwengqondo. Wabazisa abanye bakhe, abafowabo beganga ukuthi yena-ke wayesezakwehlukana labo, yena-ke wayesezaphuma egqoke izigqoko zamasotsha aseRhodesia agqoke ephelele afane nje labo xathu.
USpinoza lo kazange ngitsho abelohlupho lokuthola imota, wayidinga wayithola ngokuphazima kwelihlo, wayitshaya yadla amahabula iqonde khonale kweleSalisbury. Kwakumele nje kuthi kutshaya amadabukakusa esekhonale ukuze angaphambani lenhlelo lezimiso ezasezibekiwe hlezi inkonyane iwuchithe umuthi. Umcabango wokugqoka iyunifomu yamabutho kwakungumcabango okhaliphileyo, osekelwa yisibindi njalo, kambe kwakungeke kube loyedwa owayengamisa ngelithi kutheni wayehamba yedwa loba engowebutho elibusayo.
Isifundo esikhulu ngesithi ukuze ulutho lwakho luphumelele kuthatha isibindi esikhulu kanye lokuzimisela ukufa lokuphila. Akulampumelelo kumbe okuhle okubuya nje kalula kungela zithukuthuku.
Endaweni yaseManama kanye laseguswini lakhona kwakundiza imihlobo yonke yendizamtshina.
Kwakungathi nje ziyagiya, kambe zibambe ingqungqulu yeganga, inkosi yazo. Kwakuhlolwa ukuthi ngempela kwakungekho na okwakuphazamisa ilanga elikhulu lapho okwakuzabizwa isigaba sonke ukuze sizobukela isimanga somhlaba sokubanjwa kwesigebengu, ugandaganda omkhulu.
Phansi lapha lakho kwakunyakazela imihlobo yonke yebutho abamhlophe kanye labamnyama, kwakudingwa sibi sobunyonyo esasingaphazamisa usuku olukhulu lwabebutho. Kusenjalo kwaphuma umlayezo indawo yonke ukuthi izalukazi, amaxhegu amajaha, izintombi kanye lensane bonke babebizelwa emhlanganweni emazibukweni omfula uThuli.
Lelilanga lavusa inxeba elibuhlungu kuMaMoyo, kulapho akhumbula ngokufa okubuhlungu kukaDelimpilo wahle wanquma ukuthi yena wayengasoze alugxobe olwakhe lapho. Lakanye wazihlalela okaMoyo wathi okungasikufa kuyini.




