Ukugamula izihlahla yikubulala imvelo kunye lelifa ebesilakho ukulitshiyela abantwabethu. Inyamazana zona eziphila kuleliganga zisuka zibaleke, kuthi amanye amazwe azitholele imali ngalezi nyamazana thina sibuzana ukuthi kambe impunzi, impala, kunye lezilwane ebesilazo zidliwe yini.
Kuyadanisa ukuthi kulabantu abaqakathekisa inzuzo yelanga elilodwa basuke bakhohlwe nya ukuthi kulakusasa.
Uthola umuntu egamula izihlahla egwaba ngemali ayitholayo nxa ezithengisa.
Kumbe njalo uthole umuntu esenze umnyaba ofika le ngenkuni ezimanzi kwazise yizihlahla eziqunywe zaquntwa amahlamvu.
Kambe indawo ingabukeka ithini ingela ngitsho lesihlahla esisodwa. Khona umhlabathi ungavunda kanjani.
Abanye njalo ngabatshisa amadlelo kungani akusindaba zalutho. Pho izifuyo zidleni nxa amadlelo kungasela?
Kungumlandu womuntu wonke ukuthi alondoloze imvelo ngoba phela ingeyethu hatshi abanye abantu.
Nxa umuntu angabona yiloba ngubani elumathisa amadlelo kuhle aphange azise abomthetho ukuze abotshwe ngoba vele imlilo yendle ivame kusukela kuyonale inyanga kaNtulikazi kusiya kwekaMfumfu ngoba utshani buyabe sebomile kanye lezihlahla njalo kuyabe kulomoya.
Mhlawumbe inengi lalezi zigangi alazi ukuthi kulicala elikhulu ukutshisa amadlelo ngoba lokhu kuyingozi hatshi ebantwini kuphela kodwa lakunyamazana zendle.
Bakhona njalo labo abathi bangawadla amabele basuthe basuke banakane ukuthi umhlaba ngowabo. Uthola belahla izitompi zegwayi bengazicitshanga zisuke zitshise utshani. Kuhle-ke ukuthi umuntu nxa ebunathile utshwala angabambi igwayi ngoba laye elakho ukuzitshisa.
Otsheketsha abaphatheka kulo umsebenzi okungekho emthethweni labo sebebangele ukugugudeka komhlabathi.
Izulu lithi nxa lingabuya umhlabathi uthanyeleke uyebuthana ndawonye, uthole izilimo seziswabile nanku phela ziyabe zihleli emhlabathini ongela kudla okweneleyo.
Kuqakathekile-ke ukuthi njengezakhamuzi zalelilizwe sibambane izandla ekuthuthukiseni imvelo yethu sigwabe ngayo kuzethekeli eziza elizweni kukanti njalo ngasikhathi sinye, sithole imali yakwamanye amazwe.
Kungumlandu wethu njalo ukuthi izizukulwane zethu zithole ilizwe leli libukeka njengalokhu lathi salithola lilihle kubokhokho bethu.
Asisebenzeni ndawonye silwise izigebengu kunye lezikliwi zona ke ezisuka zikhangele isamba zaso kuphela.
Kuhle ngoba ilizwe lethu lilenhlanganiso ye-Environment Management Agency ekhangela ngokulondolozwa kwemvelo. Inhlanganiso le isebenzisa umthetho we-Statutory Instrument 7 womnyaka ka2007, wokulondolozwa kwemvelo uyabopha labo abephula imithetho efana lokuqala umlilo endaweni eliganga.
Nxa singalondoloza imvelo yethu silakho ukwethekelelwa ngabantu abavela kwamanye amazwe ngoba lenyamazana zendle esilazo siyabe sesizilondoloza egangeni lapho ezihlala khona.
Lokhu kutsho imali enengi evela kwamanye amazwe, uma singaqala ukulondoloza imvelo kusukela khathesi.
Ukuthuthukisa ilizwe lethu ngumlandu wethu sonke.




