UMBONO WOMTHUNYWA: Kabafundiswe ngobubi botshwala lezidakamizwa okhekhe

KULELIVIKI iphephandaba likazulu limumethe udaba olutshwaqisa umzimba olwabantwana besikolo seLotshe Primary esiselokitshini elidala leMakokoba koBulawayo okubikwa betholakale benatha utshwala njalo bebhema lezidakamizwa.

Abafundi laba abangoGiredi 6 njalo abangaba leminyaka ephakathi kwengu-11 le-12 batholakale benatha ingoma  bebhema imbanje egcekeni lesikolo lesi ngesikhathi sokunatha itiye.

Abantwana laba sebebonakele bahanjiswa emapholiseni lapho abafika batshwaywa khona.

Umbuzo yikuthi abafundi laba abancane babuthengiselwa ngubani utshwala lobu kanye lembanje lezi abazibhemayo. Sona isibindi sokungena lokudakayo kanye lembanje esikolo basithatha ngaphi?

Kutshayisa ngovalo ukuthi abantwana laba abancane sebeganga ngalindlela besesikolo. Yebo na abantwana bayaganga kodwa-ke lokhu kunyampisa inhliziyo ngoba kungabe kusitsho ukuthi kukhona lapho okuyekethiswa khona ekukhulisweni kwabo.

Kungenzeka kube kuyikuyekethisa kwabazali ngekhaya kumbe njalo kwababalisi esikolo. Abazali lababalisi balomlandu omkhulu ekukhulisweni kwabantwana belomthetho.

Kuvamile ukuba sifunde kumaphephandaba ukuba abafundi besikolo esithile semfundo yaphezulu batholakale besenza ukuganga lokhu kodwa okwabafundi besibanga saphansi yikuqala.

Kuyadingeka ukuba abazali kanye lababalisi babophe ziqine ukuze bafundise abantwana indlela eyiyo okumele bahambe ngayo ngoba phela umthwentwe uhlaba usamila njalo lesigogo sigoqwa sisemanzi. Kungumlandu wababalisi kanye labazali ukuthi bafundise abantwana ngobubi bokunatha utshwala kanye lokusebenzisa izidakamizwa.

Kulezinsuku ngomthetho okhona siyazi ukuba kunzima ukuthi abantwana batshaywe kodwa uswazi lungaswelakala empilweni yomntwana kakulanto enhle ephumayo. Lebhayibhili elingcwele likubeka mgceke ukuba nxa ugodla induku emntwaneni uyamzonda ngoba uswazi yilo olukhipha ubuwula empilweni yakhe.

Kungumbono kaMthunywa  ukuba abazali kanye lababalisi babambisane ekukhuliseni abantwana ngendlela eqondileyo ngoba kuyibo abakhokheli bakusasa. Akuthandabuzwa njalo kusegcekeni ukuba nxa bengasakhuliswanga ngendlela eyiyo lekusasa labo liyafiphala.

Kuhle njalo ukuba labo abanatha utshwala babone ukuba nxa besenza lokhu abakwenzi emehlweni abantwababo ngoba bona bayabe befunda, besebekwenza ngoba bekholwa ukuba kuqondile ngenxa yokuthi kwenziwa ngumuntu omdala. Kubalulekile ukuba umzali munye ngamunye abone ukuba uyavikela umntwana wonke nje jikelele ukuze angaphanjaniselwa ikusasa lakhe.

Sitshiyela njalo abomthetho ingqobe ukuba babophe abathengisela utshwala ezindlini ngoba kuyibo abathengisela abantwana. Kungumbono njalo waleliphephandaba ukuba bonke abatholakala bethengisa izidakamizwa kanye lotshwala okungekho emthethweni bathole izijeziso ezifaneleyo ngoba ngenhloso yokuthola imali bacina bethengisela abantwana utshwala khona kungekho emthethweni.

Abantwana kumele bavikelwe ngazo zonke izikhathi.

Related Posts

UMSEBENZI WEZAGA ESIZWENI SAMANDEBELE

Siphathokuhle Ngulube Salibonani bafundi. Ngithemba liqhuba kahle ezifundweni zenu. Siyaqhubeka ngezifundo zethu zezaga. Izaga beziqakathekile esizweni samaNdebele ngoba bezincedisa ekukhulisweni kwabantwana. Izaga bezincedisa ekufundiseni abantwana ngezinto ezithile esigabeni. Isibonelo sesaga…

IBosso ifuna ukuguqula isimo sayo. . . kodwa i-Agama imi endleleni

Fungai Muderere I-HIGHLANDERS izabe ifuna ukubuyela endleleni yokunqoba lapho isamukela abasanda kukhuphukela kuCastle Lager Premier Soccer League, i-Agama, emdlalweni ozabe useBarbourfields Stadium ngoLwesine emini. Abafana beBosso bangena kulumdlalo belamanxeba ngemva…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×
×