YiNtatheli kaMthunywa
UMSEKELI kaMongameli uPhelekezela Mphoko usebike ukuba uHulumende uzaqhubeka ngokuphathisa amankampani ezimbamgodi ukuthi alandele izinqumo zokwemba okuvikelekileyo.
Ekhuluma kumkhosi wokukhumbula izimbamgodi ezingu-427 ezadilikelwa ngumgodi eHwange Colliery ngo1976, uMphoko uthe ingozi ezinjalo kumele zenqatshelwe ngokuphakamisa amankampani la.
Ingozi yeKamandama yenzakala mhlaka 6 Nhlangula ngo1976.
“UHulumende uzancedisa ekuthini izisebenzi ziphitshekele ukulandela inhlelo zokwemba ezilungileyo, ezilondoloza impilo zazo njalo. Lokhu akukhathalekile ukuthi yinkampani enjani, wonke amankampani lalawo angekho kwezokwemba kuzamele acetshiswe.
“Njengokutsho kohlelo lukaHulumende lweZimAsset, ingatsha zomkhonomi wethu kumele ziphakame, kusuthiseke izisebenzi.”
UFred Moyo, umsekeli kamphathintambo wezokwemba uthe uHulumende uzimisele ukunikeza umhlabathi kumankampani afana leHwange Colliery ukuze enelise ukuncintisana lamankampani amatsha.
Ingozi yeKamandama yatshiya abafelokazi labantwana abalokhe bengcinwe yinkampani yeHwange Colliery.
Kusikhumbuzo salonyaka bekulabafelokazi abangu-75.
Abammeli bezimbamgodi iZimbabwe yonke bakhulume becela ukuthi uHulumede akhethe ilanga lesikhumbuzo sengozi yeKamandama libe likhefu minyaka yonke.
Umkhokheli weAssociated Mine Workers’ Union of Zimbabwe uTinago Edmund Ruzive uthe: “Ingozi yeKamandama yiyo eyavusa amankampani ukuthi aqale ukwemba ngonanzelelo. Khathesi sekulandelwa indlela ezigcina impilo yezisebenzi ngenxa yokulahlekelwa ngabafowethu ngo1976.
“Sicela uHulumende akhethe ilanga leli libe likhefu. Kumele libizwe ngokuthi yiSafety and Health holiday.”
Umaqhuzu weHwange Colliery uThomas Makore uthe uyasekela isicelo sokuthi ilanga lesikhumbuzo seKamandama libe likhefu.
Ekhuluma loMthunywa ngemva kwesikhumbuzo lesi, uMakore uthe: “Ingozi yeKamandama yathinta umhlaba wonke, ngakho ngiyazwisisa isizatho sokuthi kwenziwe ikhefu.”
“Ngokubona kwami kumele kube likhefu sibili. Iziphathamandla zankampani, uHulumende lezakhamizi zeHwange zizahlala phansi kukhulunywe ngalokhu,” nguMakore lo.




