Sikhumbuzo Moyo
OMUNYE wabalweli bempi yenkululeko yelizwe, uRetired Colonel Thomas Ngwenya, ukhuthaze izizalwane zakuleli, ikakhulu abasakhulayo ukuthi ziqhubeke ngokukhumbula lokuhlonipha ukuzinikela kwabo bonke abalwela ukukhulula ilizwe.
Wethule linkuthazo ngesikhathi ilizwe linanza ikhefu lokukhumbula amaqhawe enkululeko, iHeroes’s Day ngoMvulo.
U-Rtd Col Ngwenya ubengomunye walabo ababuthane emathuneni eNkulumane Provincial Heroes Acre, koBulawayo. Uthe lolusuku luqakathekile ngoba lunika zonke izizalwane zakuleli ithuba lokukhumbula lokuhlonipha abanikela impilo zabo ngesikhathi sempi yokudinga inkululeko.
“Lilanga elikhulu elizweni ngoba sikhumbula amaqhawe ethu afela empini. Kodwa lesi isikhumbuzo akumelanga sibe ngesabantu asebesitshiyile kuphela, kodwa kumele kuhlanganise labaphilayo,” kutsho uRtd Col Ngwenya.
Uthe ukuzinikela kwabalweli benkululeko kumele kuqhubeke kukhunjulwa ikakhulu ngabasakhulayo kanye lezizukulwane ezizayo, ezingazange zibone ubuhlungu lokuhlukunyezwa okwabakhona ngesikhathi sombuso wabelungu.
URtd Col Ngwenya, owazalwa mhlaka 10 Zibandlela 1935 eMatobo, eMatabeleland South, emulini yabantwana abayisikhombisa, wayengomunye wabantu bokuqala abaphatheka empini yokulwela inkululeko yeZimbabwe.
Ngo1962, wabalekela eZambia ngesikhathi amabutho eSouthern Rhodesia emdinga, esolwa ngokusabalalisa izikhali ngenjongo yokuphazamisa umbuso.
Ngesikhathi sempi wayesaziwa ngebizo elithi “Menu”, njalo uRtd Col Ngwenya ulolwazi olunengi ngempi yenkululeko oluchaza ubunzima, ukuhlukunyezwa lobuhlungu abantu beZimbabwe kanye labalweli benkululeko ababhekana lakho ngaphansi kombuso wabamhlophe.
Uthe imbali yakhe kanye labanye abalwela lenkululeko iyisifundo esiqakathekileyo okumele zidluliselwe kuzizukulwane ezizayo ukuze zingakhohlwa ukuzinikela okwabakhona ukuze iZimbabwe ithole inkululeko.




