admin
Bakwethu njengensukwini kule iviki iphephandaba likaZulu lize lazo njalo lezimnandi elidume ngazo kwezokuzithokozisa. Lamuhla-ke lize levithikazi lentombi elihaya kukhithike umuhlwa ezihlahleni. Intombi le iyimbongi njalo ingumlobi ibuye njalo ibe ngumdlali wobulingisi.
Ingcwalaguma leli angithi nje ngu Sithandazile Dube intombi ephuma khonapha koBulawayo, othanda ukuzithokozisa ikakhulu ngezamasiko. Nansi ingxoxo emnandi phakathi kwevithikazi uSithandazile Dube (SD) lentatheli yephephandaba likazulu uCornelius Luphahla (CL).
CL: Akutsho ntombendala mayelana lembali yakho kanye leyomsebenzi wakho lo owenzayo.
SD: Mina ngazalwa ngomnyaka ka1976 esibhedlela seMpilo koBulawayo ngakhulela elokitshini le Old Magwegwe.
Izifundo zami ze-Primary ngaziqhuba eMagwegwe Primary kwathi eze-Secondary ngaziqhubela eMagwegwe Secondary kanye le Nkayi Secondary School. Ngemva kwalokho ngasuka ngayafundela ububalisi eBelvedere Teacher’s College eHarare. Ukuba yimbongi ngaqala ngisafunda ePrimary noma nje ngangisenza inkondlo zami emidlalweni kuphela ngingazake ngincintisane labanye. Ngaqhubeka-ke ngobumbongi lobu ngaze ngazofika kulelizinga engikilo. Ezokuloba ngaziqala ngisafunda noma nje ngize ngavela khathesi ebantwini. Ngakho-ke ngandise ukuphatheka ekulobeni indatshana ezisengwalweni ezitshiyeneyo.
Ezobulingisi zona ngaziqala ngethuba sengiqedile izifundo zami njalo sengaphatheka emidlalweni eminengi sibili. Imidlalo le igoqela uKing’s Kraal, The Gentlemen, Choose Mazikhethela, leminye imidlalo. Ngakho khathesi kumdlalo othi Ezakomkako.
CL: Umphakathi uthanda ukwazi vithikazi ukuthi umsebenzi wakho lo wandise ukuwenza ngaluphi ulimi, ukhuluma ngani njalo ujongeni?
SD: Umsebenzi wami lo ngandise ukuwenza ngolimi lwesiNdebele noma nje kwesinye isikhathi ngisebenzisa isiLungu. Lokhu kungenxa yokuthi ngananzelela ukuba ulimi lwethu luyancipha nanko phela labantwabethu sebesebenzisa isiKhiwa indawo zonke okuyikho okulubulalayo. Okunye njalo ngananzelela ukuthi njengoba ngifundisa ngezamasiko emsebenzini wami lo kuqakathekile ukuthi ngisebenzise isiNdebele ukuze abantu bonke bezwe engikukhulumayo.
Njengoba nje umsebenzi lo engiwenzayo ungumlayezo emphakathini, esikhathini esinengi ngivame ukuveza ububi bokuhlukuluzwa kwabesifazana kanye lobokwendisa abantwana bebancane. Lokhu ngikuveza ngenkondlo zami kanye lengwalo engizilobayo.
CL: Tshela abantu gcwalaguma ukuthi wandise ukwenzela ngaphi umsebenzi wakho njalo sowake wathola mvuzo bani emsebenzini lo?
SD: Njengomuntu olemisebenzi eminengi yokujabulisa abantu inkondlo zami ngandise ukuzenza emikhosini etshiyeneyo efana lemitshadweni, emadilini okuzalwa kanye leminye imikhosi emikhulu etshiyeneyo. Kwesinye isikhathi ngiyake ngimenywe kuma Nama Awards ngiyegiya khona ngibuye ngiphatheke ebulingisini.
Noma nje ngingakaze ngithole isicoco kodwa khathesi ngiyabona ukuba selidumela emansumpeni okuyikuthi akunsuku zatshwala ngingasitholanga isicoco.
CL: Ngaphandle kokusebenza ukujabulisa abantu, yiwuphi omunye umsebenzi owenzayo ntombenhle?
SD: Mina noma nje ngingumuntu odume ngokujabulisa abantu omunye umsebenzi engiwenzayo yikuba ngumbalisi. Ebubalisini lapha ngifundisa ama Commercials eCowdray Park Secondary School.
CL: Bunzima bani oyake uhlangane labo njengomuntu odume ngezokujabulisa abantu njalo nkuthazo bani oyipha abantu abenza umsebenzi lo owenzayo?
SD: Njengomuntu ojabulisa abantu ubunzima engiyake ngihlangane labo yikuthi kwesinye isikhathi ngiyabe ngisemsebenzini ngakho kangisitholi isikhathi sokuyajabulisa abantu. Okunye njalo imali yokuzithuthukisa yiyo evame ukungikhathaza njengoba ngingazake ngithole ukuncediswa.
Ngalokhu-ke kubaculi, imbongi abalingisi kanye labanye abasebenza ukujabulisa abantu ngithi kabaqinisele ngoba umsebenzi lo unzima njalo kabaqhubekele phambili. Okunye njalo ngithi kabahloniphe umphakathi ukuze bathuthuke ngoba inhlonipho iqakathekile.
Online Reporter